De volgende artikelen zijn rechts te lezen:

SOORTEN TESTEN:

Eliminatie/provocatie

Bloedtest

Huidtesten

Navelstrengbloed

Alternatieve testen

Betrouwbaar?

Vanaf welke leeftijd?

Zielig?

 

 
 
 

Soorten testen

Eliminatie/provocatie

Eigenlijk is het eerst weglaten (elimineren) van een verdacht product en vervolgens opnieuw introduceren (provoceren), de enige betrouwbare methode om te testen of en waarvoor iemand allergisch is. Goede begeleiding, bijvoorbeeld van een diëtiste is hierbij heel belangrijk.
Het klinkt simpel, maar is in de praktijk vaak erg lastig om zuiver te bepalen waar iemand nu wel of niet op reageert. Zeker bij zuigelingen met koemelkallergie is dit de meest aangewezen methode. Waarbij het weer provoceren het enige bewijs is dat het daadwerkelijk om een allergie gaat (en je daarmee mogelijke andere factoren uitsluit).

Let op: bij ernstige allergieën mag provocatie alleen onder directe begeleiding van een allergoloog of kinderarts. Ga bij twijfel nooit zelf experimenteren.

Dubbelblindplacebo provocatie testen

Hoe kun je voedselallergieën goed aantonen? Testen zijn niet honderd procent betrouwbaar, provocaties beoordelen is ook lastig. Komt een reactie nu door de voeding of door andere omstandigheden? Om zo objectief mogelijk te beoordelen of voeding tot een allergische reactie leidt, is een provocatie test de meest betrouwbare methode.

Er zijn de volgende soorten provocatie testen:

  • open provocatie. Deze methode kan zowel thuis plaatsvinden of in het ziekenhuis;
  • dubbelblind placebo gecontroleerde provocatie. Deze test vindt altijd in het ziekenhuis plaats en wordt vooral gebruikt bij (verdenking van) ernstige allergieën.

Voor welke vorm wordt gekozen, zal door de arts bepaald worden.

Open provocatie - thuis

Een open provocatie betekent dat je ‘gewoon’ een bepaald voedingsmiddel in kleine hoeveelheid uitprobeert. Eigenlijk is elke introductie bij zuigelingen al een “open provocatie”. Bij mensen met (verdenking van) allergie, is het belangrijk elke open provocatie goed uit te voeren, om een zo goed mogelijke conclusie te kunnen trekken.

In veel gevallen is het verantwoord – overleg altijd met de arts – om thuis een provocatie uit te voeren.

Een eerste keer – bij voorkeur in de ochtend, zodat een eventuele reactie in de loop van de dag goed gesignaleerd kan worden – begint met een kleine hoeveelheid. Het meest gebruikelijke is dat een dag later weer een – iets grotere, maar nog steeds kleine – hoeveelheid gegeven wordt. Als er na 3 à 4 dagen geen reactie heeft plaatsgevonden, kan een allergie uitgesloten worden.

Open provocatie – onder medische begeleiding

Bij verdenking van een mogelijke ernstige allergie, wordt het aanbevolen om de provocatie onder medische begeleiding te laten plaatsvinden. Op deze wijze is niet alleen een arts aanwezig om de reactie in te schatten en te beoordelen, maar kan er ook medisch ingegrepen worden indien nodig. De methode is vaak hetzelfde als bij het thuis provoceren, maar vaak wordt er dan voor gekozen om op één dag langzaamaan kleine hoeveelheden op te voeren.

Dubbel blind placebo gecontroleerd

Dubbel blind betekent dat zowel de (ouders van de) patiënt als de arts in kwestie niet weet wat er wordt gegeven. Placebo gecontroleerd betekent dat er één keer het verdachte voedingsmiddel, een andere keer een placebo (nepproduct) wordt gegeven. Door deze twee momenten te vergelijken kun je objectief de verschillen beoordelen. Door het dubbel blind geven sluit men de psychologische effecten uit; bijvoorbeeld de angst om een product te proberen waar een allergeen inzit.

Met deze testen hebben artsen kunnen aantonen dat veel kinderen niet (meer) allergisch zijn voor datgene dat ze dachten.

Dubbelblindplaceboe gecontroleerde testen moeten niet onderschat worden en zijn zeker voor kinderen behoorlijk belastend. Toch kan het in een aantal gevallen zeker de moeite waard zijn. Het voordeel van dergelijke testen is dat, omdat zowel patiënt en arts niet weten wat er wanneer gegeven wordt, alle externe factoren (zoals bijv angst) uitgesloten worden en objectief vergeleken kunnen worden met een neutrale situatie.

Inmiddels wordt er in steeds meer ziekenhuizen de dubbelblind placebo gecontroleerde methode aangeboden. Meestal betekent dit – voor één voedingsmiddel – een opname van 2 dagbehandelingen.

Naar boven...

Bloedtest

In het bloed kan de aanwezigheid van specifieke allergische (IgE) antistoffen onderzocht worden. Meestal wordt de aanwezigheid van een specifieke antistof voor de meest verdachte allergenen onderzocht. Hierbij is het van groot belang dat een (ervaren) arts de uitslag correct interpreteert en toelicht.

Naar boven...

Huidtesten

De meest bekende huidtest is een krasjestest. Hier wordt een druppel van wat vloeistof met een allergeen op de huid aangebracht en vervolgens wordt een minuscuul krasje in de druppel gezet. Binnen een kwartier krijg je al dan niet een reactie. Het lijkt een vervelende test, maar van de krasjes merkt men amper iets. De uitslag is daarna meteen bekend, in tegenstelling tot het bloedonderzoek.
Let op: bij huidtesten mag je kind een aantal dagen voorafgaand aan de test géén antihistaminica meer gebruiken! Als het goed is heeft de arts je hierop gewezen. Dit omdat de antihistaminica een mogelijke reactie op de huid onderdrukt en daarmee een huidtest zinloos maakt.

Naar boven...

 Navelstrengbloed

Direct na de geboorte kunnen ze het IgE gehalte in het navelstrengbloed bepalen. Het IgE gehalte geeft het aantal antistoffen in het bloed aan. Is dit hoog, wijst dit op een of meerdere allergieën. Als dit hoog is, is het zeker dat je kindje allergisch is of kan worden. Als dit laag is, wil dit echter niet alles zeggen: het kan toch nog allergisch worden (bijv. nu een goed niveau vanwege antistoffen van moeder).

Naar boven...

Testen via alternatieve methoden

Ook via diverse alternatieve behandelmethoden kan men testen. Een voorbeeld hiervan is bioresonantie (electroaccupunctuur). Het voordeel hiervan is dat zowel allergieën als intoleranties opgespoord kunnen worden. Zie verder alternatieve medische hulp.

Naar boven...

Hoe betrouwbaar zijn allergietesten?

Er bestaan diverse testen om een allergie aan te tonen. Een arts zal allereerst de (familie)geschiedenis van de patiënt in kaart brengen (de anamnese). Daarnaast bestaan er verschillende soorten testen, die bij het opsporen van allergieën als hulpmiddel kunnen dienen.

Op zich is een combinatie van een bloed- en huidtest het beste voor een goede interpretatie. Als er specifiek IgE aangetoond is in de bloedtest dan is er sprake van sensibilisatie ('gevoelig zijn') voor het desbetreffende product. Het kan voorkomen dat iemand toch deze producten kan eten, zonder klachten. Dit heeft te maken met het feit dat het eiwit zodanig wordt afgebroken in de darmen dat er geen allergische reactie ontstaat. De huidige laboratoriumtechnieken zijn zo verbeterd dat negatieve uitslag (geen aangetoond specifiek IgE) een allergie in de meeste gevallen uitsluit.

Het is echter bewezen dat reguliere testen zowel negatief als positief verkeerd uit kunnen slaan, zeker op jonge leeftijd. Juist bij dit soort allergische kinderen wordt zeer gevoelig gereageerd waardoor soms een bepaalde prikkel onterecht een allergie suggereert en andersom. Houd dat altijd in het achterhoofd. Toch kunnen dit soort testen een goede indicatie geven, zeker als je ze vanuit een kritische gedachte analyseert. Het is daarbij wel van belang dat je de test laat uitvoeren en beoordelen door iemand die kundig èn ervaren is.
Nogal wat huisartsen willen niet doorverwijzen voor allergietesten: geloof je er zelf in, laat het dan zeker onderzoeken en je niet afschepen!

Het is van essentiëel belang dat allergietesten door iemand beoordeeld worden die ervaren is met allergietesten. Het is een vak op zich om allergietesten goed te interpreteren. Laat een allergietest bij voorkeur uitvoeren door een allergoloog of door een kinderarts die gespecialiseerd is in allergieën!

Naar boven...

Vanaf welke leeftijd kan je kinderen laten testen?

Al vanaf de geboorte kunnen kinderen getest worden op allergieën. Het is een hardnekkig, volledig onterechte fabel, dat testen bij jonge kinderen niet kunnen. Dat komt waarschijnlijk door het feit dat veel artsen denken dat het niet zinvol is, omdat testen niet 100% betrouwbaar zijn. Allergologen in Nederland testen bijna allemaal elk kind dat voor de eerste keer in de praktijk komt. Het is daarbij belangrijk om regelmatig, bijvoorbeeld 1x per jaar, te testen, om daarmee de allergische ontwikkeling van een kind goed te kunnen volgen.

Naar boven...

Is het niet zielig om een klein kind te testen?

Nee. Het moment zelf is niet leuk, zowel een prikje voor bloedtest als de krasjestest, maar houd in je achterhoofd dat een kind de "pijn" snel vergeten is door een goede afleiding of beloning. "Ik vind testen niet belastend (of niet noemenswaardig) voor een kind. Nee, verkeerd voedsel geven (omdat je niet weet dat je kind erop reageert) vind ik erger (met buikpijn, eczeem, diarree of spugen als gevolg). Een beetje cru vergeleken, maar misschien helpt het wel relativeren."

Naar boven...